Sylwester – Swanetia, GRUZJA (zdj. Michał Szpak)

BOŚNIA i HERCEGOWINA

 

Syberia: Bajkał, Buriacja, Kolej Transsyberyjska

Syberia: Bajkał, Buriacja, Kolej Transsyberyjska – 22 dni

Udajemy się w podróż najsłynniejszą i najdłuższą koleją na świecie – Koleją Transsyberyjską przez mało znane i rozległe krainy północnej Azji. Zobaczymy najgłębsze słodkowodne jezioro świata – Bajkał. Popłyniemy w rejs po Bajkale. Czekają nas piesze wycieczki po wyspie Olchon, półwyspie Święty Nos i górach Chamar-Daban oraz niekończące się lasy Syberii. Poznamy znikające kultury plemion syberyjskich takich jak Buriaci czy Ewenkowie. Odkryjemy świat na pograniczu wielu religii: buddyzmu, szamanizmu i prawosławia (odwiedzimy m. in. Iwołgińsk – centrum buddyzmu tybetańskiego w Rosji). Będziemy też zwiedzać stolicę Imperium Rosyjskiego – Moskwę, a także miasta z końca świata: Irkuck i Ułan Ude.

Wyprawa Syberia: Bajkał, Buriacja, Kolej Transsyberyjska to program autorski Tomka Tułaka.

1 DZIEŃ – przelot Polska – Rosja
Spotkanie na lotnisku w Warszawie i przelot do Moskwy. Zakwaterowanie i nocleg w Moskwie.

2 DZIEŃ – Moskwa
Zwiedzanie stolicy Imperium Rosyjskiego. Zobaczymy Plac Czerwony – właściwe centrum Moskwy i otaczające go atrakcje – Mauzoleum Lenina i Cerkiew Wasyla Błogosławionego. Kreml – serce Moskwy i Rosji – moskiewski zamek położony na Wzgórzu Borowickim jest jednym z najpiękniejszych zespołów architektonicznych świata, był siedzibą książąt moskiewskich, carów rosyjskich, sekretarzy partyjnych i prezydentów. Arbat – dawna ulica artystów, gdzie można poczuć klimat dawnej Moskwy. (10$) Spokojne Zamorskworieczje, gdzie odpoczniemy od zgiełku metropolii.

3 DZIEŃ – Moskwa
Kontynuujemy zwiedzanie Moskwy: Klasztor Nowodziewiczy – jeden z najpiękniejszych klasztorów Rosji, zbudowany w XVI w (ok. 5 USD). Przejazd na dworzec Jarosławski i wyjazd z Moskwy Koleją Transsyberyjską (najdłuższą koleją świata).

4-6 DZIEŃ – kolej transsyberyjska
Podróż Koleją Transsyberyjską z Moskwy do Irkucka przez rozległą Nizinę Syberyjską oraz wielkie miasta Rosji: Omsk, Krasnojarsk, Nowosybirsk. Trzydniowa podróż to wyjątkowa okazja by poznać kulturę syberyjską i rosyjską, integrując się z miejscowymi, próbując lokalnych potraw i doświadczając innych atrakcji. Pociąg zatrzymuje się co kilka godzin. Na stacjach można zaopatrzyć się w miejscowe produkty spożywcze: obiady domowej roboty, ryby, piwo etc., sprzedawane przez rosyjskie „babuszki”. Nocny (lub poranny) przyjazd do Irkucka, zakwaterowanie, nocleg.

7 DZIEŃ – Irkuck
Poranny przyjazd do Irkucka – zakwaterowanie. Zwiedzanie miasta: Plac Kirowa, Cerkiew Zbawiciela (XVIII w.), Sobór Objawienia Pańskiego, Kościół Polski, Ulica Karola Marksa. Oglądanie starej, drewnianej zabudowy mieszkalnej. Odpoczynek. Nocleg w Irkucku.

8 DZIEŃ – Listwianka
Przejazd do skansenu w Talcy – Muzeum Budownictwa Drewnianego Ludów Bajkału. Zwiedzanie drewnianych zabytków kultury rosyjskiej, buriackiej i ewenkijskiej (ok. 5 USD). Przejazd do Listwianki. Zwiedzanie muzeum i spacer do punktu widokowego Czarny Kamień. Nocleg.

9 DZIEŃ – Sludjanka, Arszan
Płyniemy promem do Portu Bajkał. Całodzienny przejazd do Sludjanki powolną koleją „Krugobajkałką”. Dawna trasa kolei transsyberyjskiej wiedzie wzdłuż skalnego wybrzeża Bajkału przez liczne tunele i mosty. Przy jej budowie zginęło tysiące robotników. Przyjazd do Sludjanki. Przejazd do Arszanu leżącego w Tunkińskiej Dolinie u podnóża Sajanów, na terenie Tunkińskiego Parku Narodowego. Nocleg.

10 DZIEŃ – Arszan
Odpoczynek w dolinie. Tunkińska Dolina to kraina Buriatów – rodowitych mieszkańców tych terenów. W Arszanie odwiedzamy świątynie buddyjskie (dacany), szamańskie święte miejsca, wodospady, napijemy się wody mineralnej o wyjątkowych walorach leczniczych. Wieczorne ognisko. Fakultatywnie jednodniowy trekking w Sajanach, na Pik Lubwi – „Górę miłości”, połączony ze zwiedzaniem okolic Arszanu. Z góry roztacza się widok na Tunkińskie Golce.

11 DZIEŃ – Arszan
Wycieczka po Dolinie Tunkijskiej. Odwiedzamy: Kiren, gdzie znajduje się najważniejszy dacan w rejonie, Tunka wraz z zabytkami budownictwa drewnianego, znane miejsce zesłań polaków, Żemczug, z przypominającym jurtę dacanem,  i inne ważne dla Buriatów miejsca religijne.

12 DZIEŃ – Sludjanka
Przejazd do Sludjanki – miejsca słynącego z wielkiej różnorodności występujących tam minerałów. Wizyta w muzeum minerałów. Spacer brzegiem Bajkału. Nocleg.

13 DZIEŃ – Ułan Ude
Poranny wyjazd do Ułan Ude – stolicy Republiki Buriacji. Zwiedzanie Ułan-Ude: pomnik Lenina – dziesięciometrowa głowa bohatera komunizmu, Dom Kupiecki, Sobór Hodegetrii, Cerkiew Świętej Trójcy, wizyta w buddyjskiej świątyni buriackiej – dacanie. Muzeum Etnograficzne Kultury i Narodów Zabajkala: siedem kompleksów budowli – staroruski, ewenkijski, Buriatów zabajkalskich, przedbajkalskich, staroobrzędowców, miejski i archeologiczny. Nocleg w Ułan Ude (5$).

14 DZIEŃ – Iwołgińsk
Wycieczka do Iwołgińska – położonego wśród stepów głównego ośrodka buddyzmu tybetańskiego w Rosji. Kompleks buddyjskich świątyń i szkoła buddyzmu, największa biblioteka buddyjska w Rosji, muzeum sztuki buddyjskiej. Fakultatywnie: zwiedzanie  wiosek starowierców w okolicy (10$). Zwiedzanie świątyń i okolicy.

15 DZIEŃ – Ust-Barguzin
Poranny wyjazd z Ułan Ude. Podróż wzdłuż wybrzeża Bajkału. Obiad, kąpiel w Bajkale, grzybobranie. Przyjazd do Ust-Barguzin niedaleko Półwyspu Święty Nos. Nocleg.

16 DZIEŃ – Ust-Barguzin
Przejazd do Zabajkalskiego Parku Narodowego na półwysep „Święty Nos” (wstęp ok. 5 $). Spacer po wioskach rybackich, odpoczynek, kąpiel w Bajkale (płytkie wody zatoki są znacznie cieplejsze niż zimne wody Bajkału na południowym brzegu). Nocleg w Ust-Barguzin. Fakultatywnie wycieczka kutrem do gorących źródeł (ok. 20 $).

17 DZIEŃ – fakultety
Do wyboru:
– wypoczynek na okolicznej plaży w Ust-Barguzin
– całodniowy trekking na najwyższą górę półwyspu – Markowy Szczyt (5-20 $ – dojazd 5 osób), ze szczytu rozciąga się widok na Bajkał, Góry Barguzińskie i Wyspy Uszkanie – rezerwat foki bajkalskiej – nerpy (jedyne miejsce występowania tego endemicznego gatunku), dla chętnych plażowanie i wypoczynek w jednej z malowniczych zatoczek półwyspu, kąpiel w krystalicznie czystej i słodkiej wodzie
– wycieczka do Doliny Barguzińskiej u podnóża gór Barguzińskich (60-70 $, min. 4 osoby), odwiedzamy buriackie wioski, święte miejsca Buriatów, podczas podróży można podziwiać przepiękną panoramę kilkusetkilometrowego pasma Gór Barguzińskich
– całodniowy kurs statkiem do archipelagu wysp Uszkanie – rezerwatu foki bajkalskiej – nerpy (ok. 100 – 130 $)

Koszty fakultetów są związane z liczbą uczestników decydujących się na udział w wycieczce. Jest to teren pozbawiony infrastruktury turystycznej. Przy grupie mniejszej niż 5 osób cena może wzrosnąć dwaukrotnie lub impreza może nie dojść do skutku.

18 DZIEŃ – Olchon
Kilkugodzinny rejs wodolotem na stepową, skalistą wyspę Olchon. Jest to jeden z pięciu najważniejszych na Ziemi ośrodków kultury szamańskiej, gdzie przyjeżdżają na coroczne spotkania szamani z wielu stron świata. Zachód słońca na wyspie.

19 DZIEŃ – Olchon
Całodzienna wycieczka samochodowa po stepowej wyspie Olchon: Przylądek Szunte – Lewyj, Choboj, wioska Piesczanaja – znana ze „śpiewających piasków”, Skała Trzech Braci, Przylądek Burchan.

20 DZIEŃ – Olchon
Fakultatywnie:
– rejs po Małym Morzu i odwiedziny wysp: Zamogoj, Ogoj, Borga – Dagan (ok. 35 $)
– zwiedzanie południowej części wyspy: malownicze zatoki, pozostałości po dawnych ludach Kurykanach, Półwyspy Chorgoj i Kobyla Głowa (20 $)
– minitrekking po górach wyspy i wybrzeżu

21 DZIEŃ – Irkuck
Powrót do Irkucka. Dalsze zwiedzanie miasta. Zakupy.

2 DZIEŃ – powrót do Polski 
Powrót samolotem z Irkucka do Warszawy, z przesiadką w jednym z europejskich portów lotniczych.

 

GRUZJA – na styku kultur

GRUZJA – na styku kultur

Gruzja to majestatyczne szczyty Kaukazu i olbrzymie lodowce zagubione wśród górskich dolin. Gruzja to także wioski z kamiennymi wieżami, stare klasztory i cerkwie, niezwykle gościnni ludzie, doskonałe wino i jedzenie. Wreszcie, Gruzja to piękne kamieniste plaże nad Morzem Czarnym.

Nasz tramping „Gruzja…” zaczniemy od Tbilisi, położonego w malowniczej, górskiej dolinie. Będziemy spacerować krętymi uliczkami starego miasta. To tutaj spotkamy się po raz pierwszy ze słynną gruzińską kuchnią i nie mniej słynnym winem. Z Tbilisi pojedziemy do położonego wśród stepowych krajobrazów, na granicy z Azerbejdżanem, skalnego kompleksu klasztornego – Dawid Garedża. Potem odwiedzimy Kachetię – kolebkę gruzińskiego wina, pełną winnic i urokliwych miasteczek.

Gruzja to góry! Nasze spotkanie z górami Kaukazu rozpoczniemy u podnóży pięciotysięcznika Kazbek, z malowniczo usytuowanym klasztorem Tsminda Sameba. Dalej udamy się do Gori – miasta urodzin Stalina i starożytnego miasta Upliscyche. Kolejna atrakcja to olbrzymie skalne miasto Wardzia, kiedyś ważny klasztor i zarazem twierdza obronna. Wreszcie czeka nas podróż do górskiej Swanetii, której zwiedzanie zaczniemy od Mestii – miasteczka położonego u podnóża szczytu Uszba, słynącego z kamiennych wież, do dzisiaj użytkowanych przez mieszkańców, odwiedzimy też pięknie położoną wieś Uszguli. Na koniec będziemy odpoczywać w kosmopolitycznym i pełnym kontrastów Batumi, położonym nad brzegiem Morza Czarnego. Zapraszamy na tramping Gruzja – na styku kultur!

1 DZIEŃ – przelot Polska – Gruzja
Przelot do stolicy Gruzji – Tbilisi. Zakwaterowanie. Pierwsze spotkanie z kuchnią gruzińską: Chaczapuri,  Chinkali, dobre wino. Nocleg w hostelu.

2 DZIEŃ – Tibilisi
Tbilisi jest jednym z najstarszych miast na świecie. Ludzie mieszkali tu już 5000 lat temu. Położone jest w dolinie rzeki Mtkvari, na tarasowych zboczach w otoczeniu lasów i gór. Miasto pełne jest starej zabudowy: zabytkowych cerkwi i drewnianych kamienic. Zwiedzanie miasta: Bazylika Anczischatyjska – wspaniały pomnik gruzińskiej architektury, Świątynia Matki Bożej Matechskiej – jeden z najważniejszych zabytków Tbilisi, Katedra Sioni z najświętszą relikwią kościoła gruzińskiego – krzyżem św. Niny. Dla chętnych wizyta w Muzeum Narodowym (ok. 10 $). Popołudniowy spacer po starym mieście. Wjazd kolejką pod pomnik Matki Gruzji, skąd roztacza się panorama miasta. Kolacja na starym mieście w jednej z lokalnych restauracji. Dla chętnych, wieczorem, kąpiel w łaźniach muzułmańskich – hammam (ok. 15 $). Nocleg w hostelu.

3 DZIEŃ – Kachetia, Dawid Garedża, Signagi
Wcześnie rano przejazd do Kachetii – regionu słynącego z najlepszych win oraz zabytkowych cerkwi i klasztorów. Jedziemy pod granicę Azerbejdżanu przez malownicze, stepowe rejony kraju do klasztoru Dawid Garedża. Klasztor został założony w VI wieku przez 13 syryjskich ojców. Przez kilka wieków był centrum kulturowym i edukacyjnym regionu. Znajdowała się tu również słynna szkoła malarstwa freskowego. W skalnych kaplicach i pomieszczeniach zachowały się freski, z których klasztor niegdyś słynął. W wydrążonych w skałach celach mieszkało tu wielu mnichów. Spacery po okolicznych, malowniczych wzgórzach. Przejazd do Signagi, miasteczka położonego na szczycie góry, skąd rozciąga się piękny widok na doliny Kachetii. Spacer po urokliwym, starym mieście, zwiedzanie twierdzy. Wizyta w monastyrze Bodbe – kompleksie klasztornym św. Niny, słynnej krzewicielki chrześcijaństwa w Gruzji. Degustacja kachetyjskich win. Powrót do Tbilisi. Nocleg w hostelu.

4 DZIEŃ – Kazbegi
Wcześnie rano wyjeżdżamy w góry Kaukazu. Jedziemy w stronę rosyjskiego Władykaukazu, tzw. Gruzińską Drogą Wojenną. Mijamy fortecę Ananuri, a następnie przekraczamy Przełęcz Krzyżową – 2.385 m n.p.m. Mijając górskie, stepowe krajobrazy dojeżdżamy do Stepancminda (dawniej Kazbegi) u podnóża góry Kazbek – 5.047 m n.p.m. Zakwaterowanie. Piesza wycieczka do malowniczo położonego monastyru Tsminda Sameba – symbolu Gruzji z XVII wieku, położonego na wysokości 2.170 m. Spacer po okolicy. Nocleg w Kazbegi.

5 DZIEŃ – Borzomi
Przejazd do zielonego Borzomi – słynnego kurortu i uzdrowiska z czasów sowieckich, skąd pochodzi słynna na całym świecie woda mineralna o tej samej nazwie. Po drodze zwiedzanie zamku w Ananuri, z przełomu XVI i XVII wieku, który był świadkiem kilkunastu bitew. Kolejna atrakcja to Upliscyche – skalne miasto z epoki brązu, dawna rezydencja królów gruzińskich oraz Gori, gdzie znajduje się Muzeum Stalina (ok. 5 $). Nocleg w Borzomi.

6 DZIEŃ – Wardzia
Wycieczka do Wardzi – skalnego miasta wydrążonego w skalnej, tufowej ścianie (1.300 m n.p.m.). Jaskinie umieszczone są w rzędach na stromym, skalnym zboczu. Jest tu mnóstwo ukrytych ścieżek i tuneli. Kompleks składa się z głównej świątyni, sali balowej, licznych jadalni, piwnic oraz wielu pomieszczeń mieszkalnych i magazynowych. Twierdza była wykorzystywana w XII i XIII wieku. Była schronieniem w czasie licznych wojen. W okresie jej świetności mogło tu mieszkać nawet 60 tysięcy ludzi. Powrót na noc do Borzomi.

7 DZIEŃ – Kutaisi
Przejazd do Kutaisi – jednego z najstarszych miast na świecie. Po drodze zatrzymujemy się w Chiaturze – miasteczku, położonym w wąskiej dolinie między dwoma masywami górskimi. Za czasów ZSRR znajdowała się tu dobrze prosperująca kopalnia manganu. Po latach świetności pozostała sieć kolejek linowych, którymi odbywa się transport miejski. Kolejki zostały nazwane przez brytyjską gazetę Daily Mail „trumnami Stalina”, ze względu na swój niespotykany wygląd i klimat. Zwiedzimy również Katskhi Pillar, czyli klasztor wzniesiony na szczycie maczugi skalnej. Nocleg w Kutaisi.

8 DZIEŃ – Wąwozy Martvili, Okatse i Jaskinia Prometeusza
Tych atrakcji jeszcze nie opisały przewodniki. Zwiedzimy największe współczesne hity przyrodnicze Gruzji! Dwie pierwsze trasy otwarto w zeszłym roku. Zatem zaczynamy od wąwozu Martvili (ok. 7 $). Tam popłyniemy na krótki spływ turkusową rzeką, wijącą się między skalnymi ścianami, po czym przespacerujemy się wzdłuż wąwozu, mijając malowniczy wodospad. W Wąwozie Okatse przespacerujemy się kładką zawieszoną około 50 m nad ziemią. Natomiast w Jaskini Prometeusza czekają na nas stalaktyty, stalagmity i spływ podwodną rzeką. Odwiedzimy również monastyr Gelati z XII wieku, założony przez króla Dawida Budowniczego. Powrót na nocleg do Kutaisi.

9 DZIEŃ – Mestia
Poranny przyjazd do Mesti – stolicy Swaneti. Swanetia to jeden z najbardziej niedostępnych rejonów Gruzji, pełen górskich pasm pokrytych lodowcami, a także zielonych, malowniczych dolin ze starą, kamienną zabudową. Rejon ten jest zamieszkały przez Swanów – twardych ludzi, którzy jeszcze do niedawna żyli we wspólnotach plemiennych. Do dziś ta społeczność zachowuje odrębność, której przejawem jest język swański, zupełnie inny od gruzińskiego. Nocleg w Mestii.

10 DZIEŃ – Mestia
Zwiedzanie Mestii. Spacer wśród kamiennych wież, pochodzących nawet z XI w. Jeszcze niedawno o prestiżu rodziny świadczyła wysoka, kamienna wieża, która spełniała funkcje obronne, służąc jako schronienie w przypadku zagrożenia. Kilkugodzinny spacer na górę widokową. Nocleg w Mestii.

11 DZIEŃ – Uszguli
Przejazd wyboistą 47-kilometrową drogą do Uszguli, najwyżej położonej wsi w Swaneti. Mieszka tu kilkaset osób. Wieś słynie z 30 świetnie zachowanych kamiennych wież obronnych o średniowiecznym rodowodzie. Zwiedzanie malowniczo położonej wioski: cerkiew Lamaria, muzeum. Powrót do Mestii.

12 DZIEŃ – Batumi
Przejazd do Batumi, położonego nad brzegiem Morza Czarnego. Z tego miasta Gruzja słynie na cały świat.

13-14 DZIEŃ – Batumi
Gruzja słynie z Batumi. To drugie największe miasto Gruzji, a zarazem legendarny, nadmorski kurort. Miasto to eklektyczne połączenie różnych epok: starego zabytkowego centrum, nowoczesnej nadmorskiej architektury i socrealistycznej zabudowy mieszkalnej. Idealnie nadaje się do wypoczynku. Plażowanie na skalistej plaży pełnej wielkich otoczaków. Spacery po zabytkowym mieście i po 7-kilometrowej, nadmorskiej promenadzie. Dla chętnych: wizyta w położonym nieopodal na wzgórzu, ogromnym ogrodzie botanicznym (ok. 3 $), wizyta w oceanarium z pokazem delfinów (ok. 8 $). Na kolację gruzińskie lub tureckie jedzenie. Wieczorem impreza na plaży z dużą ilością wina.

Drugiego dnia wieczorem wyjazd nocnym pociągiem do Tbilisi.

15 DZIEŃ – Tibilisi
Poranny przyjazd do Tbilisi. Wycieczka do Mcchety – jednej z najpiękniejszych miejscowości w Gruzji. W mieście znajduje się wiele zabytków objętych ochroną UNESCO: Katedra Sveti Cchoweli (Drzewo Życia) – najważniejszy zabytek gruzińskiej kultury, sztuki i architektury, Dżwari – położone wysoko na wzgórzu oraz Samtawro. Powrót do Tbilisi. Pożegnalna kolacja z dobrym gruzińskim jedzeniem i winem.

16 DZIEŃ – przelot Gruzja – Polska
Powrót do Polski.