w kraju nomadów
Wyprawa do Kirgistanu
3500 zł + 700 USD + przelot
Kirgistan – w kraju nomadów
Zapraszamy na wyprawę przez Kirgistan. Pojedziemy do miejsc znanych podróżnikom oraz tam, gdzie zwykle nie docierają. Kirgistan to kraj dolin pełnych zielonych pastwisk, przez które przepływają niebieskie, szerokie rzeki lodowcowe. Mimo, że Kirgistan – wraz z Tadżykistanem – jest najbardziej oddalonym państwem od otwartych mórz, w nagrodę został obdarzony drugim co do wielkości górskim jeziorem na świecie (po peruwiańskim Titicaca) Issyk Kol. Nasza wyprawa do Kirgistanu obejmuje wycieczki na koniach oraz trekkingi po górach. Doświadczymy też kąpieli w gorących źródłach i górskich jeziorach, poznamy życie kirgiskich nomadów, będziemy mieli okazję spać w jurtach, a także doświadczyć jazdy ulubionym kirgiskim środkiem transportu jakim jest koń. Zaznamy prawdziwej przygody – nie będzie nudno, gdyż podróżniczych atrakcji jest niezliczona ilość, a Kirgistan potrafi zauroczyć swym pięknem. Wyprawa do Kirgistanu to także wymarzona trasa dla pasjonatów fotografii. Będziemy podziwiać górskie ośnieżone szczyty, skaliste wierchy Tien Szan i Pamiru. Będziemy mieli okazję fotografować wschody i zachody słońca nad kilkoma jeziorami, podziwiać piękne doliny pokryte lasami, a także obserwować życie mieszkańców tego niezwykłego kraju.
Program wyprawy do Kirgistanu
Powierzchnia Kirgistanu to ok. 200 tys. km2, jednak – gdyby wszystkie jego szczyty górskie i wyżyny sprasować, byłby zapewne większy niż Francja i Hiszpania razem wzięte. Ponad 93% powierzchni kraju zajmują góry z lodowcami, jeziorami i rzekami, stanowiące barierę pomiędzy Azją Środkową a Chinami. W Kirgistanie znajduje się najłatwiej dostępny siedmiotysięcznik świata – Szczyt Lenina, zwany Szczytem Awicenny (7134 m n.p.m.), a na wschodzie kraju znajdują się Góry Niebiańskie czyli Tien Szan. Tamtejsze sześcio- i siedmiotysięczniki od lat przyciągają uczestników wspinaczkowych wypraw. Podczas podróży do Kirgistanu bez większego przygotowania kondycyjnego pokonamy wiele obszarów górskich z zapierającymi dech w piersiach krajobrazami.
1 DZIEŃ: przelot
Wylot z Warszawy do Biszkeku, z przesiadką w jednym z europejskich portów lotniczych.
2 DZIEŃ: Biszkek
Poranny przylot do Biszkeku. Zakwaterowanie w hotelu, a następnie spacer po centrum miasta oraz wizyta na bazarach. Stolicę Kirgistanu zamieszkuje blisko milion mieszkańców – w większości są to Kirgizi, ale znaczny procent stanowią też Słowianie, Uzbecy i Kazachowie. Zwiedzanie Biszkeku – spacer główną ulicą miasta Ćuj Prospekt; zobaczymy budynek Opery Narodowej, biały dom i pomnik Lenina, odpoczniemy w lokalnej restauracji, gdzie będziemy delektować się lokalną kuchnią: szorpa – zupa z baraniną, manty z baraniną przypominające polskie pierogi, kebeb, szaszłyki i wiele innych. Wizyta na kolorowym markecie pełnym warzyw, owoców, pamiątek, a przede wszystkim mieszkańców regionu. Nocleg w Biszkeku.
3 DZIEŃ: Osz, Sary Mogul
Poranny przelot do Osz. A następnie przejazd w stronę pogranicza z Tadżykistanem – do miast Sary Tash oraz Sary Mogul. Jedziemy jedną z najpiękniejszych dróg Centralnej Azji przez dolinę Allay. Trasa prowadzi w kierunku granicy z Chinami oraz Tadżykistanem. Dojazd do Sary Mogul i jeziora Torkolpul, gdzie znajdują się m.in. jurty Kirgizów. Z tego miejsca, przy bezchmurnym niebie rozciąga się piękny widok na Pik Lenina (7134 m n.p.m.). Nocleg w jurtach.
4 DZIEŃ: Pik Lenina
Odpoczynek lub fakultatywny trekking w okolice lodowca pod Pikiem Lenina (nie jest tu wymagany specjalny sprzęt ani wyjątkowa kondycja). Spacer wielkim płaskowyżem u podnóża siedmiotysięcznika. Chętni mogą wejść na przełęcz o wysokości 4200 m n.p.m., skąd doskonale widać ośnieżony szczyt i lodowce. Popołudniowy powrót do Osz. Nocleg w Osz.
5 DZIEŃ: Osz, Uzgen, Arslambob
Położone na jedwabnym szlaku Osz to drugie największe miasto Kirgistanu. Około XIII wieku n.e. Osz stało się świętym miejscem dla wyznawców islamu. W Osz znajduje się jeden z większych bazarów Azji Środkowej. Bazar jest podzielony na strefy, w których handluje się różnymi towarami – od chleba, owoców, przez dywany, ubrania, po ciągniki i samochody. Czeka nas wizyta na kolorowym markecie pełnym warzyw, owoców, pamiątek, a przede wszystkim mieszkańców regionu. Następnie wejdziemy na wznoszącą się nad miastem skałę zwaną ”Tronem Salomona”. Jest to jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Azji centralnej, skąd rozciąga się rozległa panorama gór. Po spacerze jedziemy przez Ozgen i Jalalabad do uroczego miasta Arslambob. Po drodze zatrzymamy się na krótkie zwiedzanie Ozgon. To ważne historycznie miejsce, gdzie kiedyś znajdowała się jedna ze stolic imperium Karachanidów (X/XI wiek n.e.). Pozostałością po czasach jego świetności jest mauzoleum i minaret. Ozgon, mimo że jest położony w granicach Kirgistanu, od lat zamieszkiwali głównie Uzbecy. Dziś stanowią blisko 70% mieszkańców miasteczka. Dalszy przejazd przez malownicze tereny do Arslambob. Nocleg.
6 DZIEŃ: Arslambob
Miejscowość Arslambob to jedno z najpiękniejszych miejsc Kirgistanu, zamieszkałe głównie przez Uzbeków. Wokół rozciągają się wspaniałe widoki gór. W okolicach znajduje się największy las orzechowy tej części świata. Wyruszymy na wędrówkę do wodospadu położonego na wysokości 2200 m n.p.m, zobaczymy też słynne lasy orzechowe. Czekają nas też inne spacery po malowniczej okolicy. Nocleg w Arslambob.
7 DZIEŃ: Sary Chelek
Wyjazd do rezerwatu przyrody Sary Chelek. To górska idylla, której jeziora powstały w wyniku trzęsienia ziemi. Woda w jeziorze Sary Chelek jest słodka i tak przejrzysta, że z łatwością można zobaczyć wielobarwne kamienie na jego dnie i setki ryb przy brzegu. Większą część rezerwatu zajmują wysokie góry z ośnieżonymi szczytami. Czeka nas dwugodzinny spacer między jeziorami. Nocleg w Sary Chelek.
8 DZIEŃ: Toktogul
Przejazd do Toktogul. Dla chętnych kąpiel w olbrzymim sztucznym jeziorze Toktogulskim. Nocleg w Toktogul.
9 DZIEŃ: Kochkor
Przez górskie przełęcze i liczne osady nomadów jedziemy w stronę miejscowości Kochkor. Czeka nas długa i niezwykle malownicza droga. W mieście Kochkor można zapoznać się z tradycyjnym stylem życia Kirgizów i ich kulturą. Wielu mieszkańców Kochkor ma swoje jurty nad jeziorem Song Kol. W końcu maja wraz ze stadami owiec, kóz i koni udają się oni na wyżej położone pastwiska, gdzie spędzają czas do połowy października. Na lokalnym bazarze łatwo o zakup szyrdaków – tradycyjnych, wełnianych dywanów o żywych kolorach. Nocleg w Kochkorze.
10 DZIEŃ: jezioro Song Kol
Rano wyruszamy w stronę jeziora Song Kol, położonego na wysokości 3000 m n.p.m. Latem zielone łąki i góry wokół jeziora zamieszkują koczownicy, którzy hodują jaki i owce. Przez przełęcz docieramy nad brzeg jeziora, gdzie będziemy nocować w jurtach. Odpoczynek, spacery nad jeziorem, dla chętnych przejażdżki konne wśród porośniętych stepem gór. Nocleg w jurtach nad jeziorem.
11 DZIEŃ: jezioro Issyk Kol
Znad jeziora Song Kol wyjedziemy rano. Będziemy jechać przez Kochkor, a następnie wybierzemy południową, znacznie dzikszą drogę, wiodącą wzdłuż południowego brzegu jeziora Issyk Kol. Jezioro to jest położone na wysokości 1608 m n.p.m., ma 182 km długości i 60 km szerokości, w najgłębszym miejscu sięga ok. 700 m, a jego powierzchnia wynosi 6000 km2. Jest to drugie, najwyżej położone spławne jezioro świata, po jeziorze Titicaca. W jego tafli wodnej odbijają się pokryte śniegiem szczyty Tien Szan, sięgające od 4000 do 5000 m n.p.m. Jezioro Issyk Kol zasila aż osiemdziesiąt rzek i potoków, ale nie wypływa z niego żadna rzeka. Jest to słone jezioro, którego woda nie zamarza zimą. To dlatego, że do jeziora wpływają wody gorących górskich źródeł, podnosząc w nim znacznie temperaturę. Nawet zimą ujrzymy tutaj stada białych łabędzi pływających wśród pary wodnej. Ponieważ jezioro nigdy nie zamarza nazywa się je Issyk Kol czyli „Gorące jezioro”. Dla chętnych spotkanie z „sokolnikiem” i obserwacja tradycyjnego polowania z orłem (ok. 10 USD). Nocleg na południu jeziora Issyk Kol.
12 DZIEŃ: Kanion Skazka, Jeti Oguz, Karakol
Dziś czeka nas spacer po fantastycznych, kolorowych formacjach Kanionu Skazka – Bajkowego Kanionu. Różnokolorowe formacje skalne powstały tu przez wieki na skutek erozji wietrznej i wodnej. Dalej pojedziemy do miejscowości Jeti Oguz, położonej u podnóża gór Tien Szan. Zobaczymy olbrzymie, czerwone formacje skalne z piaskowca: Siedmiu Braci i Pęknięte Serce. Chętni mogą wykąpać się w basenie z siarkową wodą w lokalnym sanatorium oraz spróbować kobylego mleka. Następnie odwiedzimy mauzoleum i muzeum wielkiego, rosyjskiego podróżnika Mikołaja Przewalskiego. Na nocleg dojedziemy do Przewalska (Karakolu), gdzie zobaczymy drewniany meczet Dunganów – chińskich muzułmanów, którzy mieszkają tu od XIX wieku. Nocleg w Karakol.
13 DZIEŃ: Tien Szan – Altyn Arszan
Dziś czeka nas ekstremalna jazda terenowa przez góry Tien Szan. Jedziemy uazem do małej miejscowości Altyn Arszan. Dwie godziny będziemy jechać kamienistą „drogą” wzdłuż koryta rzeki. Dojedziemy do miejscowości Altyn Arszan, gdzie znajdują się gorące źródła. Chętni mogą udać się na kilkugodzinny trekking po okolicy. Powrót tą samą drogą. Nocleg w Karakol.
14 DZIEŃ: Cholpon Ata, Burana, Biszkek
Poranny wyjazd do Biszkeku. Dziś będziemy jechać północną stroną jeziora Issyk Kol. Zatrzymamy się na słynnym stanowisku archeologicznym w Cholpon Ata, gdzie znajdują się tysiące petroglifów sprzed kilku tysięcy lat. Następnie zobaczymy Wieżę Burana i pozostałości zamku – to wszystko, co pozostało po olbrzymiej stolicy imperium Karachanidów. Wokół wieży obecnie można zobaczyć 80 balbali zebranych z tureckich cmentarzy znajdujących się na terenie Doliny Czujskiej. Balbale to dawne figury nagrobne przedstawiające najczęściej mężczyzn z mieczem lub naczyniem. Dalszy przejazd do Biszkeku. Zakupy na centralnym bazarze. Odpoczynek. Nocleg w Biszkeku.
15 DZIEŃ: powrót
Przelot z Biszkeku do Warszawy z przesiadką w jednym z europejskich portów lotniczych.
Koszty wyprawy
Wyprawa do Kirgistanu
w kraju nomadów
3500 zł + 700 USD + przelot
Poznaj szczegóły:
CENA ZAWIERA
przelot wewnętrzny Osz - Biszkek (jeśli zdecydujemy się na lot, a nie na przejazd samochodem)
noclegi
transport wynajętym samochodem na całej trasie wyprawy (poza Biszkekiem)
opiekę pilota
permity na wjazdy do miejsc, gdzie są one wymagane
koszty organizacyjne w Polsce i na miejscu wyprawy
ubezpieczenie KL 50 000 EUR i NNW 15 000 zł
formalności meldunkowe (wprowadzone w Kirgistanie od 2017 r.)
składki na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny i Turystyczny Fundusz Pomocowy
CENA NIE ZAWIERA
biletu lotniczego na trasie Warszawa - Biszkek - Warszawa (ok. 3500-4000 zł)
wyżywienia (ok. 10-15 USD dziennie)
biletów wstępu (ok. 20 USD)
zajęć fakultatywnych, np. przejażdżki konne (ok. 30 USD)
napiwków
Terminy
NAJBLIŻSZA WYPRAWA
Praktyczne info
Szczegóły dotyczące wyprawy są rozwinięciem ogólnych informacji praktycznych dla uczestników wypraw w oparciu o specyfikę danego kraju.
Grupa
od 6 do 11 osób
Dokumenty
Do udziału w wyprawie niezbędny jest paszport ważny min. 6 miesięcy od daty wjazdu do kraju, z 2 wolnymi stronami.
Jak się spakować?
Bagaż główny: najlepiej spakować się w plecak o pojemności 70-80 litrów, dodatkowo zaopatrzony w pokrowiec, żeby zabezpieczyć bagaż przed przemoczeniem lub zabrudzeniem (warunki transportu bagażu zwłaszcza w górach mogą być różne), waga plecaka nie powinna przekraczać 20 kg, a najlepiej jeśli będzie to ok. 12-15 kg (w drodze powrotnej bagaż z pewnością będzie cięższy).
Bagaż podręczny: najlepiej zabrać mały plecak o pojemności 25-35 litrów, przyda się też pokrowiec przeciwdeszczowy, waga bagażu podręcznego nie może przekraczać 5 kg.
Jak się ubrać?
Temperatury podczas wyjazdu będą bardzo zróżnicowane: od zimy do gorącego lata.
- obuwie: wygodne, lekkie buty sportowe, rozchodzone sandały, klapki pod prysznic
- polar, ciepła nie przewiewna kurtka (nie puchowa)
- apaszka lub cienki szalik (może przydać się w transporcie, często zdarzają się przeciągi)
- kapelusz lub czapka z daszkiem do ochrony przed słońcem
- długie, cienkie spodnie i przewiewna bluzka z długim rękawem, najlepiej z bawełny
- szalik, czapka, rękawiczki
- mogą przydać się kalesony lub rajstopy
Najlepiej nie zabierać nowych, cennych ubrań, gdyż mogą one ulec zniszczeniu w trakcie podróży.
Trekkingi:
- wygodne buty trekkingowe, wysokie ponad kostkę
- kurtka trekkingowa
- może przydać się peleryna przeciwdeszczowa (prawdopodobieństwo deszczu niewielkie)
- koniecznie kapelusz lub czapka z daszkiem do ochrony przed słońcem
- bielizna termoaktywna, przydatna na dużych wysokościach
Co należy zabrać?
- aparat fotograficzny, mogą przydać się dodatkowe baterie do aparatu ze względu na częste awarie prądu
- ciepły śpiwór, szczególnie przydatny na dużych wysokościach
- kubek najlepiej metalowy i grzałkę, przyda się do przygotowania kawy lub herbaty
- ręcznik, świetnie sprawdzają się ręczniki z mikrofibry, zajmują mało miejsca, są lekkie i szybkoschnące
- papier toaletowy (dostępny również na miejscu)
- chusteczki nawilżane, bardzo przydatne w podróży
- krem do opalana z wysokim faktorem (dużo czasu spędzamy na słońcu)
- latarkę (może być czołówka) i świeczkę, ze względu na awarie prądu
- nóż lub scyzoryk
- niezbędne środki higieniczne, najlepiej w małych opakowaniach
- zatyczki do uszu (dla osób, które mają problemy z zasypianiem)
- drobne upominki dla dzieci, np. długopisy, maskotki (lepiej nie zabierać słodyczy, w miejscach gdzie jest dużo turystów dzieci często chorują na próchnicę)
Pieniądze
Na wyprawę należy zabrać około 300-400 dolarów amerykańskich, przeznaczonych na jedzenie i bilety wstępów oraz udział w zajęciach fakultatywnych (szczegóły w programie wyprawy). Ceny biletów wstępu i zajęć fakultatywnych podawane są w przybliżeniu. Biuro nie ponosi odpowiedzialności za zmieniające się ceny na miejscu.
Przydadzą się również dodatkowe fundusze na zakup pamiątek z podróży
Dolary muszą być w bardzo dobrym stanie, nowe (duże głowy prezydentów na banknotach). Nie opłaca się zabierać niskich nominałów (1-10 $), gdyż przy wymianie mają one niższą wartość.
Bankomaty są dostępne rzadko, tylko w dużych miastach i nie zawsze działają.
Zdrowie
Szczepienia nie są obowiązkowe lecz zalecane (żółtaczka A i B, błonica, tężec, polio, dur brzuszny).
Wyprawa nie wymaga szczególnej sprawności fizycznej, ale wskazany jest dobry stan zdrowia.
Może pojawić się choroba wysokościowa. Pierwsze jej objawy to zazwyczaj zmęczenie, krótki, urywany oddech, bóle i zawroty głowy (podczas ruchu), jednak każdy reaguje inaczej. Przy nagłych wjazdach na dużą wysokość mogą pojawić się problemy z zasypianiem, a także lekkie mrowienie w rękach i nogach. Wspomniane dolegliwości nie pojawiają się kiedy tylko na krótki czas wjeżdżamy na dużą wysokość, ale w momencie kiedy zostajemy tam dłużej. Przejazdy przez wysokie przełęcze nie są odczuwalne przez organizm w żaden widoczny sposób. Odczuwalna jest za to mniejsza ilość tlenu w powietrzu.
Trekkingi i wycieczki piesze mają miejsce na dużych wysokościach (3-4 tysiące m n.p.m.). Wcześniej jednak mamy czas na aklimatyzację. Każdego dnia wyprawy stopniowo zwiększamy wysokość. Mamy dużo ruchu (krótkie wycieczki piesze), ale też czas na niezbędny odpoczynek.
Jakie leki mogą się przydać?
- środki przeciwbólowe
- antybiotyk o szerokim spektrum działania (unikać Doksycykliny, która nie działa na wiele tutejszych chorób)
- na zatrucia pokarmowe: nifuroksazyd, stoperan (często najlepsze są lokalne specyfiki), w celu uniknięcia niedyspozycji żołądkowych zaleca się umiar w korzystaniu z lokalnej diety
- witaminy, wapno na wzmocnienie
- leki na przeziębienia, które zdarzają się tu dość często, zazwyczaj są głównym chorobowym utrudnieniem (aspiryna, fervex, gripex itp.)
- leki przyjmowane na stałe (mogą być niedostępne na miejscu)
Inne środki:
- plastry na odciski i skaleczenia, bandaż
- woda utleniona w żelu
- środek przeciwko komarom, np. OFF, Mugga
Jedzenie
Kuchnia kirgiska to połączenie kuchni muzułmańskiej, rosyjskiej oraz kuchni charakterystycznej dla ludów stepowych Azji . Dla turystów lubiących mięso to prawdziwa przygoda kulinarna, ekscytująca mieszanka nieznanych wcześniej smaków.
Najłatwiej dostępne są posiłki mięsne, np. baranina podawana na różne sposoby: szaszłyki, zupa z baraniną, manty – pierogi z baraniną, plov – ryż z baraniną. Można zamówić również dania wegetariańskie. Będąc w górach jest się często zapraszanym przez nomadów na posiłki składające się z: chleba, delikatnego masła zwanego kajmakiem, dżemów i czarnej herbaty oraz suchych serów – kurut.
Podczas przejazdów przez góry, w małych wioskach, wybór jedzenia jest bardzo ograniczony. Pilot będzie wcześniej informował o ewentualnej potrzebie zabrania ze sobą jedzenia.
W związku z inną florą bakteryjną trzeba korzystać z posiłków z umiarem, biorąc pod uwagę własne możliwości dostosowania się do nowych warunków żywieniowych.
W domach u Kirgizów i w jurtach można zamawiać posiłki – śniadanie (2-3 $), obiady i kolacje (ok. 5 $)
Warto zabrać kawę i herbatę, zupki błyskawiczne z makaronem lub „gorące kubki”, konserwę (asekuracyjnie). Większość jedzenia można kupić na miejscu.
Transport
Ze względu na niełatwą dostępność wielu miejsc w Kirgistanie, konieczność długich przejazdów, częste uszkodzenia dróg i tras pieszych, mogą zdarzyć się opóźnienia w realizacji programu wyprawy, a nawet zmiany trasy.
Środki transportu:
- dżipy, taksówki (wynajmowane dla grupy na większość przejazdów)
- autobusy, często bez klimatyzacji
Noclegi
Noclegi w Kirgistanie to prawdziwa przygoda. Korzystając z lokalnych domów oraz jurt możemy w pełni poczuć atmosferę tego kraju. Zazwyczaj nocujemy w domach u ludzi tzw. homestay. Mogą zdarzyć się pokoje 2-osobowe, ale często są to pokoje 3-4 osobowe, osobne dla dziewcząt i chłopców. Zawsze do dyspozycji dostajemy materac i pościel.
Standardy noclegów odbiegają od standardów europejskich, zależą też od miejsca pobytu i dostępności bazy turystycznej, ale może też być czysto i schludnie.
Często europejskie poczucie czystości nie znajduje przełożenia na warunki tutejsze, szczególnie jeżeli chodzi o ubikacje, np. drewniana sławojka z dziurą w ziemi. Warunki do mycia są zazwyczaj lepsze. Często można prosić właścicieli o napalenie w saunie (np. w Kochkor). Większe problemy z prysznicem będą kiedy śpimy w jurtach np. nad jeziorem Song-Kol czy na trekkingu. Wtedy ciepłą wodę można dostać w wiaderku.
W Bishkeku, Osh i Karakol śpimy w lokalnych hostelach.
Często zdarzają się również awarie prądu i wody.
Pilot często szuka noclegu na miejscu, w związku z brakiem możliwości wcześniejszej ich rezerwacji na odległość. W skrajnych sytuacjach może zdarzyć się, że grupa jest rozlokowana w dwóch domach lu jurtach.
Trekking:
- noclegi w namiotach lub jurtach, warunki są proste, może też być chłodno (nie ma tam bazy noclegowej), w namiotach znajdują się łóżka i grube kołdry
- ciepła woda może być donoszona w wiaderkach
Internet, telefon
Tylko w miastach: Bishkek i Osh są dostępne kafejki internetowe, jednak często ze starym sprzętem i bardzo wolnym łączem internetowym.
Rozmowy do Polski z Kirgistanu to koszty 5-10 zł za minutę z telefonu polskiego. Jednak na terenach, które odwiedzamy często w ogóle nie ma zasięgu. Praktycznie nie ma też możliwości skorzystania z telefonu stacjonarnego.
Elektryczność
Gniazdka elektryczne są podobne jak w Polsce. W wielu miejscach może w ogóle nie być prądu, np. w jurtach. Czasami działają baterie słoneczne i udaje się załadować baterię.
Napiwki
W restauracjach: drobne kwoty, ok. 10% wartości rachunku
W transporcie: dla kierowców samochodów wynajętych dla grupy, przy dłuższych przejazdach
Zwiedzanie: dla miejscowych przewodników.
Zdjęcia z wyprawy
Celem naszych trampingów jest dostarczenie ich uczestnikom niezapomnianych, prawdziwych przeżyć w przyjemnej „rodzinnej” atmosferze zapewniając odpowiednią dawkę wypoczynku.
Mapa wyprawy