Wyprawa do Turkmenistanu i Mangystau (Kazachstan)

1 DZIEŃ: przelot z Polski do Aszchabadu

Przelot z Polski do Aszchabadu z przesiadką/przesiadkami. Przylot do stolicy Turkmenistanu położonej u podnóża pasma Kopet-dag. Transfer do hotelu i czas na odpoczynek po podróży. Nocleg w Aszchabadzie.

2 DZIEŃ: Aszchabad i starożytna Nisa

Po śniadaniu rozpoczęcie zwiedzania Aszchabadu – jednej z najbardziej niezwykłych stolic Azji Centralnej, znanej z monumentalnych założeń urbanistycznych, szerokich alei i licznych budynków wykończonych białym marmurem. Miasto zostało niemal całkowicie odbudowane po katastrofalnym trzęsieniu ziemi w 1948 roku. Zwiedzanie rozpoczniemy od starożytnej Nisy (UNESCO), dawnej rezydencji Partów i jednego z najważniejszych stanowisk archeologicznych związanych z imperium Arsacydów. Następnie odwiedzimy Muzeum Narodowe, gdzie zgromadzono cenne artefakty dokumentujące historię ziem turkmeńskich od starożytności po czasy współczesne. Zobaczymy również monumentalny meczet i mauzoleum pierwszego prezydenta kraju, park poświęcony poecie Makhtumkuli, Kompleks Pamięci Trzęsienia Ziemi oraz charakterystyczny Pałac Ślubów, którego forma przypomina gigantyczną ośmiościenną gwiazdę. Po południu czas wolny. Nocleg w Aszchabadzie.

3 DZIEŃ: Daszoguz, Kunia-Urgencz i krater gazowy Darwaza

Wczesnym rankiem przelot do Daszoguz. Po przylocie przejazd do historycznego kompleksu Kunia-Urgencz (UNESCO), jednego z najważniejszych zabytków średniowiecznej Azji Centralnej i dawnej stolicy imperium chorezmijskiego. Na terenie kompleksu zobaczymy m.in. minaret Kutlug Timur, mauzoleum Turabek Chanum oraz pozostałości dawnych medres i fortyfikacji, przypominające o czasach świetności miasta leżącego niegdyś na szlaku handlowym łączącym Wschód i Zachód.
Po zwiedzaniu przejazd przez pustynię Kara-kum do słynnego krateru gazowego Darvaza Gas Crater, zwanego „Bramą do Piekieł”. Powstały w wyniku zapadnięcia się gruntu nad złożem gazu krater od dekad płonie nieustającym ogniem, tworząc jeden z najbardziej surrealistycznych krajobrazów Azji Centralnej. Wieczorem kolacja barbecue przy kraterze i nocleg w tradycyjnym obozie jurtowym na pustyni.

4 DZIEŃ: powrót do Aszchabadu przez pustynię

Po śniadaniu przejazd samochodami terenowymi przez pustynię z powrotem do Aszchabad. Trasa pozwoli obserwować rozległe krajobrazy Karakum – jednej z największych pustyń świata, której nazwa oznacza „czarne piaski”.
Po przyjeździe dalsze zwiedzanie miasta: Park Niepodległości z licznymi pomnikami państwowymi, słynny Łuk Neutralności, wizyta w stadninie koni achał-tekińskich – jednej z najstarszych i najbardziej cenionych ras koni na świecie, od wieków stanowiącej symbol narodowy Turkmenistanu. Następnie zobaczymy meczet Ertogrul Gazi oraz bazar Gulistan Bazaar, gdzie będzie okazja poznać codzienną atmosferę miasta i zobaczyć lokalne wyroby rzemieślnicze. Nocleg w Aszchabadzie.

5 DZIEŃ: starożytny Merw

Wczesny wyjazd do Merw. Po drodze postój przy ruinach meczetu Seyit Jemaleddina. Następnie zwiedzanie rozległego kompleksu archeologicznego Ancient Merv (UNESCO), jednego z najważniejszych miast Jedwabnego Szlaku i jednej z największych metropolii świata islamskiego  w XII wieku.
Na terenie stanowiska zobaczymy m.in. monumentalne Mauzoleum Sułtana Sandżara, Wielką i Małą Gyz Galę, Erk Galę, Gyaur Galę oraz pozostałości dawnych fortyfikacji i zabudowy miejskiej, świadczące o potędze dawnego ośrodka handlu, nauki i kultury. Jeśli czas pozwoli, odwiedzimy również cerkiew prawosławną i meczet piątkowy w Merw. Wieczorem powrót do Aszchabadu. Nocleg.

6 DZIEŃ: wioska Nokhur i podziemne jezioro Kow Ata

Wyjazd na zachód kraju w kierunku Balkanabat. Trasa prowadzi przez podgórskie tereny pasma Kopet-dag. Po drodze odwiedzimy tradycyjną górską wioskę Nokhur, zamieszkaną przez społeczność zachowującą odrębne zwyczaje i lokalne tradycje. Zwiedzimy charakterystyczny cmentarz z nagrobkami ozdobionymi rogami górskich kozłów, sanktuarium Kyz-Bibi oraz wiekowy platan wschodni, od pokoleń otaczany szacunkiem przez mieszkańców regionu.
Następnie postój przy podziemnym jeziorze Kow Ata Underground Lake, ukrytym w wapiennej grocie. Ciepła, bogata w minerały woda utrzymuje stałą temperaturę przez cały rok i daje możliwość kąpieli. Wieczorem przyjazd do Balkanabadu. Nocleg.

7 DZIEŃ: kaniony Yangykala i wybrzeże Morza Kaspijskiego

Przejazd do spektakularnych kanionów Yangykala Canyons – jednego z najbardziej widowiskowych krajobrazów Turkmenistanu. Wielobarwne ściany wapiennych urwisk, modelowane przez miliony lat przez wodę i wiatr, tworzą krajobraz porównywalny z amerykańskimi kanionami. Spacer pośród skalnych formacji i czas na podziwianie panoram.
Następnie wizyta w sanktuarium Gozli Ata, ważnym miejscu pielgrzymkowym zachodniego Turkmenistanu, po czym przejazd do portowego miasta Turkmenbaszy nad Morzem Kaspijskim. Nocleg.

8 DZIEŃ: przejazd do Kazachstanu

Po śniadaniu przejazd do przejścia granicznego Temir Baba Border Crossing. Trasa prowadzi przez surowe, pustynne krajobrazy zachodniego Turkmenistanu – regionu o niemal księżycowej scenerii, stanowiącego naturalne przejście między pustyniami Azji Centralnej a kredowymi płaskowyżami Mangystau. Po formalnościach granicznych wjazd do Kazachstanu i przejazd do Aktau.

9 DZIEŃ: Aktau – Zhyrylgan – Sultan Epe – Kapamsay – Shakpak Ata – Saura

Wyjazd z miasta Aktau na przylądek Zhyrylgan. Następnie przejazd na przeciwną stronę półwyspu Tyub-Karagan – przylądek Zhyrylgan. Zhyrylgan to ogromne osuwisko geologiczne, tajemnicze i wciąż mało znane. Odwiedzimy Sultan Epe – grobowiec świętego męża, uważanego za opiekuna żeglarzy. Następnie udamy się do traktu Kapamsay, który znajduje się w Dolinie Krzemieni. Znajdują się tam kredowe klify, na dnie wąwozu zielony gaj z potężnymi, wiekowymi drzewami.  Kolejny punkt programu to Shakpak Ata, podziemny meczet świętego męża. Shakpak Ata uważany jest za jednego z najpotężniejszych świętych Mangystau. Podziemny meczet wykuty jest w kredowej skale. Wiadomo, że mieszkający tu niegdyś sufi praktykowali uzdrawianie – pomagali ludziom, którzy przybywali tu, by pozbyć się chorób. Chorych pozostawiano na noc w jaskini, wierząc, że łaskawy duch nawiedzi ich podczas snu i uleczy. Do dziś ludzie przybywają tu z nadzieją na uzdrowienie. Odwiedzimy Saura – nadmorski rejon Morza Kaspijskiego, gdzie w niewielkim kanionie znajduje się słodkowodne jezioro Karakol. Głębokość jeziora wynosi 5 m, a stałe zasilanie wodami gruntowymi pozwala żyć reliktowemu gatunkowi słodkowodnego żółwia błotnego.  Spacer po kanionie. Nocleg w Saura.

10 DZIEŃ: Saura – Torysh – Kokala – Sherkala – Airakty – Kogez

Wyjazd do Torysh, gdzie odsłonięcia konkrecji leżą po obu stronach wyniesienia na setkach kilometrów, nadając krajobrazowi wyjątkowy charakter. Tam, gdzie warstwy zostały zerwane pionowo utworzyły się długie grzbiety z kamieni różnej wielkości. Tam natomiast, gdzie pęknięcie przebiegało poziomo konkrecje rozsiane są niczym pola fantazyjnych kul, jaj, grzybów, UFO, cylindrów, matrioszek i zwierząt. Takie pole znajduje się właśnie w okolicy Torysh. Odwiedzimy Kokala, „tunel czasowy” z epoki dinozaurów. Nie zobaczymy tu kości ani śladów prehistorycznych gadów, ale możemy dotknąć prawdziwego węgla drzewnego z wypalonych lasów sprzed 170–200 milionów lat – lasów, po których wędrowały dinozaury. Natura zadziwiająco zdegradowała warstwy gliny, tworząc górę z pagórków, kolumn, grzybów, piramid i mini-kanionów o fantazyjnych kształtach. Kokala to naturalny, różnorodny obszar pośród monotonnych, skalistych wzgórz Mangystau.
Następnie udamy się do Sherkala, legendarnej góry, na której w średniowieczu znajdowała się twierdza strzegąca dróg Jedwabnego Szlaku. Sherkala leży za centralnymi i zachodnimi odgałęzieniami pasma Karatau oraz w północnej części góry Akmyshtau. Nazwa „Sherkala” w języku turkmeńskim oznacza „lwią twierdzę”.
Następnie odwiedzimy Góry Airakty, wyglądające niczym magiczny zamek z wieżami, kolumnadami i murami obronnymi. Najważniejsze atrakcje doliny to magiczne groty, fantazyjne jaskinie, „pałace” z kolumnadami, świątynie z kopułami i fantazyjne nawisujące formacje. Kolacja i nocleg w etnowiosce Kogez.

11 DZIEŃ: Kogez – Shetpe – Tuzbair

Odwiedzimy wioskę Shetpe, gdzie zwiedzimy nowoczesny karawanseraj i skosztujemy lokalnych potraw. Następnie przejedziemy do Tuzbair. Solnisko Tuzbair to wielkie dzieło natury. Obszar idealnego piękna, tworzonego głównie przez dwa kolory: białą sól, białe wapienie, białe chmury i – przy dobrej pogodzie – błękitne niebo. Jadąc od strony zachodniej, można zobaczyć spektakularny widok! Nocleg w namiotach w Tuzbair.

12 DZIEŃ: Tuzbair – Becket Ata – Naiza – Bozzhira

Kontynuujemy zwiedzanie Tuzbair (kanion i słone jezioro). W drodze do Bozzhira odwiedzimy Becket-Ata – podziemny meczet, datowany na XVIII wiek. Od dwóch stuleci pielgrzymi przybywają tu, aby oddać cześć Świętemu Duchowi. Kolejnym punktem programu będzie góra Naiza, gdzie zobaczymy m.in. starożytne pułapki łowieckie.
Następnie udamy się do kotliny Bozzhira — jest to część płaskowyżu Usturt, charakteryzująca się niespotykanym krajobrazem w białych, kredowych tonacjach. Gigantyczna dolina Bozzhira jest otoczona z trzech stron białymi kanionami, oraz niezwykłymi formacjami skalnymi. Wizytówką tego miejsca są dwie wapienne wysokie na ponad 200 m iglice zwane „Kłami”. Nocleg w namiotach w Bozzhira.

13 DZIEŃ: Góra Bozzhira

Kontynuujemy eksplorację Bozzhira. Wejście na górę Bozzhira (trekking). Będziemy szukać szczątków zwierząt zamieszkujących niegdyś ocean Tetydy. Czas wolny. Nocleg w namiotach.

14 DZIEŃ: Bozzhira – Góra Bokty – Kyzylkup – Shopan Ata – Karagiye – Aktau

Wyjazd na górę Bokty. Droga prowadzi wzdłuż malowniczego płaskowyżu Ustyurt. Bokty znajduje się na dnie wyschłego solniska. Jego północną stronę ogranicza wzgórze Golbanshe, przez które biegnie droga do meczetu Becket Ata. Góra Bokty ma niesamowitą właściwość — jej kształt zmienia się w zależności od punktu widzenia. Z jednej strony przypomina gigantyczną łódź odwróconą kilem do góry, a z południa wygląda jak pozioma, wielokolorowa piramida. Udamy się do punktu widokowego Kyzylkup. Dolina Kyzylkup nosi nazwę od zbiornika wodnego, który niegdyś znajdował się w jej północno-wschodniej części. Następnie odwiedzimy podziemny meczet Shopan-Ata związany z imieniem czczonego mędrca, który był nauczycielem Becket-Aty. Becket szanował swojego duchowego przewodnika, dlatego dzisiaj pielgrzymi zwyczajowo odwiedzają obydwa miejsca.
W drodze powrotnej do Aktau odwiedzimy depresję Karagiye, który rozciąga się z północy na południe przez 80 km, szerokość 25–30 km. Najgłębsze miejsce, na południu, znajduje się 132 m poniżej poziomu morza, co czyni ją jedną z najgłębszych depresji na świecie. Można tu znaleźć skamieniałe szczątki morskiej fauny z ery paleogenu — wielorybów, rekinów, płaszczek, ryb kostnoszkieletowych, żółwi oraz muszli wymarłych mięczaków.

15 DZIEŃ: Aktau – Astana

Przelot z Aktau do stolicy Kazachstanu – Astany. Spacer i zwiedzanie miasta. W zależności od czasu, jakim będziemy dysponować, zobaczymy niektóre z najważniejszych atrakcji miasta, wśród których znajdują się: meczet Hazret Sultan – największy meczet w kraju, mogący pomieścić do 10 000 wiernych, Narodowe Muzeum Republiki Kazachstanu – prezentujące burzliwą historię regionu, w tym m.in. eksponaty archeologiczne, Pałac Pokoju i Pojednania – monumentalna piramida, w której odbywają się światowe kongresy religijne (zobaczymy z zewnątrz), Astana-Bajterek – 97-metrowy symbol miasta (jedziemy windą na punkt widokowy znajdujący się wewnątrz złotej kuli, skąd rozpościera się widok na całą metropolię), meczet Nur-Astana – jeden największych i najpiękniejszych meczetów w kraju. Nocleg w Astanie.

16 DZIEŃ: powrót do Polski

Przelot powrotny z Astany do Polski.